Recente berekeningen en de zombillion-impact op financiële modellen

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker gebruikt in financiële kringen, hoewel het geen formele economische term is. Het verwijst naar een theoretisch, enorm groot aantal, vaak gebruikt om de potentiële waarde van activa te beschrijven die in feite waardeloos zijn of een zeer beperkte kans hebben op herstel. Deze conceptuele waarde wordt vaak toegeschreven aan bedrijven of sectoren die overleven door constante overheidssteun of kunstmatige levensverlenging, in plaats van door fundamenteel gezonde bedrijfsresultaten. Het roept de vraag op in hoeverre financiële modellen de werkelijke waarde van deze entiteiten accuraat weergeven.

De opkomst van de term ‘zombillion’ is een direct gevolg van de lage rentetarieven en de financiële crisis van 2008, en recenter, de economische impact van de COVID-19 pandemie. Deze factoren hebben een omgeving gecreëerd waarin bedrijven met zwakke fundamenten toch kunnen overleven, waardoor een ophoping van inefficiënte en niet-productieve activa ontstaat. Dit kan een risico vormen voor de financiële stabiliteit en economische groei op de lange termijn, omdat kapitaal wordt vastgehouden in bedrijven die het minder effectief kunnen toewijzen dan gezondere ondernemingen. De discussie hierover is cruciaal voor beleidsmakers, investeerders en economen.

De Oorsprong en Evolutie van het Concept

Het concept van ‘zombiebedrijven’ bestaat al langer, maar de term ‘zombillion’ is relatief nieuw. Oorspronkelijk werden ‘zombiebedrijven’ gedefinieerd als bedrijven die weliswaar winst maken, maar slechts genoeg om hun rentebetalingen te dekken, zonder de mogelijkheid om hun schulden af te lossen. Deze bedrijven blijven bestaan door constante herfinanciering en lage rentetarieven. De term ‘zombillion’ breidt dit concept uit door te suggereren dat de gecombineerde waarde van al deze ‘zombiebedrijven’ een enorm getal kan bereiken, een ‘zombillion’ in feite. Dit impliceert een systematisch probleem, waarbij een aanzienlijk deel van de economie afhankelijk is van kunstmatige ondersteuning.

De Rol van Lage Rentetarieven

Lage rentetarieven spelen een cruciale rol in het in stand houden van ‘zombiebedrijven’. Wanneer de kosten van lenen laag zijn, kunnen zelfs bedrijven met zwakke fundamenten gemakkelijk nieuwe leningen aangaan om hun schulden te herfinancieren. Dit voorkomt faillissement, maar het lost de onderliggende problemen niet op en kan zelfs leiden tot verdere schuldenopbouw. Dit creëert een vicieuze cirkel waarin het probleem steeds groter wordt. De Europese Centrale Bank (ECB) en andere centrale banken hebben de afgelopen jaren een accommoderend monetair beleid gevoerd, wat heeft bijgedragen aan deze situatie. Het is dus essentieel om te analyseren hoe een toekomstige stijging van de rente de ‘zombiebedrijven’ zou kunnen beïnvloeden.

Sector	Geschatte Aandeel Zombiebedrijven (2023)	Gemiddelde Rente Betaling (%)
Retail	15%	4.5%
Manufacturing	12%	5.0%
Construction	20%	6.0%
Hospitality	25%	7.0%

De bovenstaande tabel illustreert het geschatte aandeel ‘zombiebedrijven’ in verschillende sectoren en hun gemiddelde rentebetalingen. Zoals te zien is, vertonen sectoren die hard zijn getroffen door recente economische schokken, zoals de retail- en horecasector, een hoger percentage ‘zombiebedrijven’ en hogere rentebetalingen. Dit maakt ze bijzonder kwetsbaar voor veranderingen in de economische omstandigheden.

De Impact op Financiële Modellen

Traditionele financiële modellen zijn vaak gebaseerd op de aanname dat bedrijven rationeel handelen en streven naar winstmaximalisatie. ‘Zombiebedrijven’ dagen deze aanname uit. Ze kunnen gedrag vertonen dat niet in overeenstemming is met winstmaximalisatie, zoals het in stand houden van inefficiënte operaties of het uitstellen van noodzakelijke investeringen. Dit kan leiden tot vertekende signalen en onnauwkeurige waarderingen. Modellen die deze factoren niet meenemen, kunnen de risico's onderschatten en de werkelijke financiële positie van bedrijven verkeerd weergeven. Dit is van bijzonder belang bij het berekenen van de solvabiliteit van banken en de stabiliteit van het financiële systeem.

Het Probleem van Schijnzekerheid

‘Zombillion’-achtige situaties creëren een schijnzekerheid in de markt. Investeerders kunnen worden misleid door kunstmatig hoge waarderingen, die niet gebaseerd zijn op fundamentele factoren. Dit kan leiden tot een verkeerde allocatie van kapitaal, waarbij geld wordt geïnvesteerd in bedrijven die geen duurzame groei kunnen realiseren. Bovendien kan het de identificatie van echt waardevolle bedrijven bemoeilijken, omdat de markt wordt overspoeld met inefficiënte concurrenten. Het is daarom cruciaal voor investeerders om kritisch te kijken naar de onderliggende gezondheid van bedrijven en niet alleen te vertrouwen op oppervlaktecijfers.

• Onjuiste beoordeling van risico’s: Financiële modellen houden vaak geen rekening met de specifieke risico’s die verbonden zijn aan ‘zombiebedrijven’.
• Vertekende marktsignalen: De aanwezigheid van ‘zombiebedrijven’ kan marktsignalen vertekenen en leiden tot inefficiënte allocatie van kapitaal.
• Beperkte innovatie: ‘Zombiebedrijven’ hebben vaak weinig stimulans om te innoveren, waardoor de algehele economische groei wordt belemmerd.
• Verhoogd risico op financiële instabiliteit: De afhankelijkheid van kunstmatige levensverlenging maakt het systeem kwetsbaar voor economische schokken.

Deze punten benadrukken de significante impact die de aanwezigheid van ‘zombiebedrijven’ kan hebben op de financiële markten en de economie als geheel. Een diepgaand begrip van deze risico's is essentieel voor beleidsmakers en investeerders.

De Geografische Spreiding van Zombiebedrijven

Het probleem van ‘zombiebedrijven’ is niet beperkt tot één land of regio. Het komt voor in veel ontwikkelde economieën, waaronder de Verenigde Staten, Europa en Japan. Echter, de omvang en de specifieke kenmerken van het probleem kunnen per land verschillen. In sommige landen, zoals Japan, heeft een langdurige periode van lage rente en economische stagnatie geleid tot een relatief groot aantal ‘zombiebedrijven’. In Europa heeft de financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende periode van lage rente ook bijgedragen aan de groei van ‘zombiebedrijven’, vooral in landen die zwaar zijn getroffen door de crisis, zoals Griekenland en Italië.

Verschillen tussen Landen

De verschillen in de verspreiding van ‘zombiebedrijven’ tussen landen kunnen worden toegeschreven aan verschillende factoren, zoals de regelgeving, de overheidssteunprogramma's en de culturele normen ten aanzien van faillissement. In sommige landen is er een stigma verbonden aan faillissement, waardoor bedrijven proberen te overleven, zelfs als ze niet levensvatbaar zijn. In andere landen is er een meer flexibele benadering van faillissement, waardoor bedrijven sneller kunnen worden ontmanteld en het kapitaal kan worden vrijgemaakt voor meer productieve toepassingen. Het is belangrijk om deze verschillen te begrijpen om effectieve beleidsmaatregelen te kunnen ontwikkelen.

1. Analyse van de regelgeving in verschillende landen met betrekking tot faillissement en herstructurering.
2. Vergelijking van de overheidssteunprogramma's voor bedrijven in verschillende landen.
3. Onderzoek naar de culturele normen ten aanzien van faillissement in verschillende landen.
4. Beoordeling van de impact van macro-economische factoren, zoals rentetarieven en economische groei, op de verspreiding van ‘zombiebedrijven’ in verschillende landen.

Deze stappen kunnen helpen om een beter inzicht te krijgen in de geografische spreiding van ‘zombiebedrijven’ en de factoren die deze beïnvloeden.

De Rol van Overheidsbeleid

Overheidsbeleid kan een belangrijke rol spelen bij het aanpakken van het probleem van ‘zombiebedrijven’. Het is essentieel om een evenwicht te vinden tussen het ondersteunen van bedrijven in tijden van crisis en het bevorderen van een efficiënte allocatie van kapitaal. Te veel steun kan ‘zombiebedrijven’ in leven houden die anders zouden failliet gaan, terwijl te weinig steun kan leiden tot onnodige faillissementen en banenverlies. Een effectieve aanpak vereist een zorgvuldige afweging van de kosten en baten van verschillende beleidsmaatregelen.

Toekomstige Uitdagingen en Potentiële Oplossingen

De uitdagingen die gepaard gaan met ‘zombillion’-achtige situaties zullen waarschijnlijk toenemen in de toekomst, gezien de huidige lage renteomgeving en de toenemende complexiteit van de financiële markten. Het is essentieel om proactief beleid te ontwikkelen om deze uitdagingen aan te pakken. Dit kan onder meer inhouden dat de regelgeving rondom faillissement wordt versoepeld, dat er meer transparantie komt in de financiële markten en dat er een betere stimulans wordt gecreëerd voor bedrijven om te innoveren en te investeren in de toekomst. Uiteindelijk is het doel om een veerkrachtige en duurzame economie te creëren die bestand is tegen economische schokken en in staat is om te profiteren van nieuwe kansen. Een focus op het bevorderen van echte economische groei en het vermijden van kunstmatige levensverlenging van onrendabele bedrijven is van cruciaal belang. Het stimuleren van private investeringen in innovatieve sectoren en het verbeteren van de toegang tot financiering voor nieuwe bedrijven zijn belangrijke stappen in de goede richting.

Het is duidelijk dat de transitie naar een groenere en digitalere economie nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. Bedrijven die niet in staat zijn om zich aan te passen aan deze veranderingen, lopen het risico om ‘zombiebedrijven’ te worden. Overheidsbeleid kan een cruciale rol spelen bij het ondersteunen van deze transitie, bijvoorbeeld door investeringen in onderzoek en ontwikkeling, het stimuleren van groene technologieën en het bieden van scholing en omscholing aan werknemers. Door deze maatregelen te nemen, kan de economie worden geholpen om zich aan te passen aan de toekomst en de risico's van een ‘zombillion’-achtige situatie te beperken.